Waarom we beter niet kunnen leven in het nu

Goeroes en coaches vertellen ons allemaal: leef in het nu. In het verleden wonen woede, spijt en schuld. In de toekomst wonen angst en zorgen. Door stilte, meditatie en ademhaling verander je je toestand en je ervaring. In het nu vind je liefde, vrede, helderheid. Als kind leefden we volledig in het heden, heel krachtig, levendig, vrij en spontaan.

Dat mag waar zijn, echter een cruciaal element vergeten we hier: als kind hadden we dagelijks pijn en verdriet. Een zoekgeraakte knuffel, een geschaafde knie, ruzie met een ander kind in de zandbak. Het spontane zijn-in-het-nu vraagt om overgave aan alles wat er is. Om in je kracht te staan mag je je dus niet druk maken over de zoveelste valpartij of de honderdste keer dat je blokkentoren niet blijft staan. Bovendien moet je volledig door die ervaring van pijn, verdriet of mislukking heen gaan. Je kunt er niet omheen.

Als volwassenen hebben we geleerd te anticiperen op pijn en mislukking, door deze ervaringen in het nu te vermijden. We vluchten naar het veilige verleden (dat kennen we immers) of verpozen in de toekomst. Het heden is weleens te confronterend voor ons. Dit principe te overstijgen vraagt wel iets meer van je dan ‘ademen in het heden’.

We willen best in het nu leven, als dat ‘nu’ prettig zou zijn.

Eerlijk

Klopt het dan niet, en leidt diepe ademhaling en meditatie tot niets? Ik geloof wel degelijk dat er grote wijsheid schuilt in de kracht van de ademhaling, en ook dat de sleutel ligt in het volledig in het nu zijn. Om deze levenswijze te kunnen omarmen, hebben we dan wel meer eerlijkheid nodig over wat het inhoudt. Er zijn veel leraren die het beste met ons voor hebben, maar al te vaak vertellen ze ons niet hoeveel kracht het vraagt om het heden in al zijn facetten in de ogen te kijken. Het heden is niet mooi of lelijk, het is alles. En daar ligt doorgaans ons grootste verzet. We willen best in het nu leven, als dat ‘nu’ prettig zou zijn. En die premisse is niet aan ons.
Averechts effect

Goeroe’s die graag delen in hun geluk, kunnen weleens een averechts effect hebben op ons welbevinden of onze spirituele groei. Doordat wij keer op keer geconfronteerd worden met hoe simpel het eigenlijk is (gewoon diep ademen), raken we gefrustreerd. Boos zelfs, op onszelf. Want waarom hebben we nou nóg geen tijd gemaakt voor die dagelijkse routine, die oh zo eenvoudige meditatie die ons werkelijk tot grote hoogte zal doen stijgen? We voelen ons dom, of lui, of onmachtig. Het moet zo simpel zijn en wij slagen er niet in! Wij modderen nog altijd aan met die zorgen, angsten en schuldgevoelens, die volgens de meesters niet nodig zijn. Au!

Laten we realistisch zijn. Laten we de héle waarheid tonen, en niet alleen het gelukzalige deel. Eerlijk is eerlijk: volledig in het moment zijn, spontaan als een kind, is een kunst. Het eist bereidheid om elk moment als nieuw te betreden, om geen illusie van controle over de materie of je emoties te koesteren, om geen idee te hebben wat er over vijf minuten gebeurt. Het is een vrije val. Succes!

Advertisements

Eerlijk over meditatie!

Meditatie brengt je in contact met wat is. We stellen ons bij deze kalme zijnservaring voor hoe we genieten van dauwdruppels, zonsopgangen en vlinders op een geurende bloem. Ervaren yogi’s en retraite-oorden aarzelen niet om de eindeloze heerlijke voordelen van meditatie op te sommen. In magazines lees je hoe briljant je leven verrijkt wordt door de stilte in jezelf op te zoeken.

De realiteit kan echter vies tegenvallen. Want wat gebeurt er als je stil wordt van binnen, als je geest kalmeert en je zintuigen verscherpen?

Jouw realiteit van dit moment komt werkelijk bij je binnen.

Dit betekent dat je dus vaak eerst je innerlijke rommel tegenkomt. Een noodzakelijk onderdeel van het verhoogde bewustzijn waar je zo naar verlangde. En dat kan wel eens inhouden dat je eerst de ruzies met je lief, de TL-lampen op kantoor en de zorgen om je hypotheek opmerkt.

Stoorzenders buiten je kloppen aan. Stoorzenders binnen in je laten zich horen. De ruis van de wereld rochelt over je heen, je voelt helemaal geen vrede en geluk – en nu word je zelfs kwaad!

Boosheid hoef je niet te weren. Toch zijn we wel gewend dit te doen. Constant zijn we op zoek naar prettige prikkels, naar een toestand van geluk. Dat is wat we willen. Onze methode om dat geluk te bereiken is het uitbannen van de narigheid, zoals een filter waar het nutteloze wegstroomt en waaruit je de vrolijke ervaringen als een residu opvist.

Ai, zo werkt het niet.

Geluk is niet de afwezigheid van pijn en verdriet. Geluk is het integreren van alles wat er is. Je kunt simpelweg niet kiezen voor licht en geluk door ongewenst duister en pijn de deur uit te zetten.

Hoe zit het dan met die talloze clubs voor mindfulness en retraite die je de kans bieden om bij jezelf te zijn en om in het felbegeerde hier en nu te raken? Het geboden perspectief is spectaculair. Hemels. Terecht?

Ja en nee. In volkomen stilte met jezelf zijn geeft je wel degelijk dat gevoel van vrede. Helemaal eerlijk is de voorspiegeling niet. Je glijdt niet zomaar in een zalige toestand wanneer je in lotuszit gaat. In het nu zijn, dat betekent dat je ziet wat er is. Leef je met onrust, dan zul je die onrust in het begin extra sterk ervaren, voordat je bij de rust kunt komen.

Je komt hoe dan ook in aanraking met de modder, de zwarte aarde, donkerte die je het liefst ontwijkt.

Het wordt eerst slechter, voordat het beter wordt. En dat is nu precies wat niemand je vertelt.

Bovendien: meditatie hoeft geen doel of uitkomst te hebben. Meditatie zegt in wezen dat je er bent, zonder iets te doen. Ervaren dat je meer bent als je minder doet is al meer dan de moeite waard.

Vuurwerk van de wereld

Ik herinner me een oudejaarsdag. Ik mediteer ik met mijn yogagroep. Stil zitten voor vrede, een mooi idee.

Buiten knallen grote en kleine kinderen erop los. Het oude jaar wordt door hen heel anders afgesloten dan door ons! Aanvankelijk erger ik me, raak telkens uit mijn eigen stilte en maak me kwaad. Zo kan ik me toch niet concentreren! Kunnen ze niet stil zijn op straat? Grrrr!

Het ligt buiten mijn macht. Naar buiten rennen en van iedereen verlangen met vuurwerk te stoppen is kansloos. Wel kan ik mijn meditatie afbreken. Wie heeft er dan last van? Ikzelf. Dus ook die mogelijkheid laat ik los.

Er is nog een optie: aanvaarding. Het hinderlijke geluid uitbannen is onmogelijk, dus zal ik het moeten integreren. Ik adem, en luister naar rotjes, duizendklappers en gillende keukenmeiden alsof het zangvogels zijn in de prille lente.

En dan gebeurt het: ik zie ineens dat precies zo de wereld is. Elk moment, overal op aarde is geluid en gedoe. Binnen in je, buiten je. Of je ernaar verlangt of het kwijt wil; er is voortdurend beweging. De wereld is nooit stil. Rotjes, duizendklappers, gillende keukenmeiden. Woede, angst, oorlog. Het is niet aan mij om het te willen stoppen of ervan weg te vluchten. Er simpelweg bij blijven zitten kan ik wel.

 

En daarmee werd het dan toch vredig in mij. Nooit heb ik zo lang en stil in meditatie gezeten als op deze rumoerige oudejaarsdag.

Nelleke Bos, 2014

40 dagen yoga

40 is een heilig getal. In veertig dagen kun je je ontdoen van oude patronen en jezelf nieuwe gewoontes eigen maken. Daarom doe ik mee met de 40-dagen-yoga-uitdaging van mijn yogaleraar, Kitty Steenvoort. Dat die samenvalt met mijn eigen workshop the Artist’s Way komt me mooi uit. Daarbij hoort namelijk de opdracht om elke dag te schrijven. Dat hoeft niet mooi te wezen, juist niet. Mijn schrijven kan bijvoorbeeld ook dom geklaag over de yoga bevatten. Het gaat erom je geest leeg te maken, alle rommelgedachten kwijt te raken, zodat je ‘schoon’ en leeg bent, klaar om mooie dingen op de wereld te gaan zetten.

Elke dag yoga en elke dag schrijven dus – en daar begint de eerste uitdaging. Zeker in een druk gezinsleven.

Het eerste dat ik tegenkom, is dat elke dag anders is. Wat me gisteren gemakkelijk afging, is vandaag een stroeve onderneming, en dat waar ik vandaag tegen opzie, kan weleens reuze meevallen. Je bent geen dag dezelfde, en je kunt in feite nergens op rekenen. Dan de volgende confrontatie om mee af te rekenen. Er zijn natuurlijk mensen die elke dag dezelfde dagindeling hebben, maar net als veel creatievelingen, behoor ik daar niet toe. Chaos en onregelmatigheid zijn mijn basis. Aan mij de taak om elke dag opnieuw een plekje vrij te maken voor mijn beoefening. De ene dag is het in alle vroegte gepiept, de andere dag zet ik me bij het vallen van de nacht nog aan mijn yoga-set.

Vandaag is een mamadag. Die kleine is de hele dag bij me, en toch wil ik graag… Dus hop, yogamat uitgerold en muziek aan. Beginnen maar! Zoonlief dribbelt nieuwsgierig om me heen. Zodra ik start met de liggende oefeningen voor been- en buikspieren, gooit hij zich enthousiast op mijn buik. Klimt op mijn gezicht. Legt zijn oor verbaasd tegen mijn mond als ik zwaarder adem. Hij kraait van plezier. Dan volgt de meditatie. Ik knoop mezelf in halve lotushouding, mijn handen in een mudra, en zing de mantra hardop mee. Dat vindt die kleine pas leuk! Hij rent op zijn korte beentjes van me af, naar me toe, om mee heen. Steeds opnieuw laat hij zich op mijn schoot vallen terwijl ik zing.

Is dit meditatie? Hoort dat niet een serene, stille aangelegenheid te zijn? Ja. Nee. Meditatie, zeg het woord en ik zie blauw gebergte en ijle nevels. De grap is, dat meditatie gaat om stilte van binnen. De wereld hoeft niet stil te worden; de oefening schuilt in jouw innerlijke stilte bewaren te midden van de ruis van de wereld. We zijn zo snel geneigd te verlangen dat onze omgeving verandert, ten behoeve van ons. ‘Als al die mensen om me heen nu eens hun mond hielden, dan kon ik me concentreren.’ Of: ‘Waren de anderen rustig in het verkeer, dan zou ik niet zo opgefokt zijn.’ Het is echt een kunst om jezelf als ijkpunt te nemen, en je centrum in jezelf te vinden. Zo is jouw rust niet meer afhankelijk van je omstandigheden.

Zo beschouwd is mijn zoontje een groot cadeau voor de meditatie: een prachtige kans om volledig bij mijn eigen rust en stilte te blijven, terwijl hij volop mijn aandacht vraagt.Yogakind

(Inspiratie? Kijk eens bij kittysteenvoort.nl wat voor gaafs je met yoga kunt)

Het ritme van de natuur woont in jou

Hoe verliep jouw ochtend?

De mijne zo: wekker. BAF. Uit met een klap. Omdraaien, knorrig verzet, toch mezelf maar ophijsen uit de heerlijke wereld van de nacht. De riedel van douchen en kleden, ontbijten. Met een slaperig hoofd je gezin aangapen, en teruggegaapt worden. Tot de dag buitenshuis begint. Ben je er klaar voor? Ik eigenlijk niet, niet op deze manier. Ik ga het anders doen.

Ik loop naar buiten. En kijk om me heen.

De hemel is haast van zilver, het is niet te geloven. Zo suf als mijn ontbijthoofd was, zo fris en helder maakt deze lucht me. Totaal levend voelt alles. Voorzichtige dauw op het gras, luid schetterende meerkoeten, overdadige zonnestralen en woeste wolken. Een bladstille waterspiegel strekt zich voor me uit. Je verzint het niet bij elkaar, maar de natuur is er in geslaagd om een prachtige compositie te schilderen. Volkomen heilzaam bovendien, want mijn slaperigheid is verdwenen, mijn landerigheid en licht slaafse gevoel voorgoed verleden tijd.

Om me heen jakkeren auto’s de ochtendspits in, sjezen fietsers naar hun werk en rennen kinderen naar school. En heel even sta ik stil.

Image

Slow

De dag ontvouwt zich als iedere andere dag. Zowel de natuur als de mens doet precies wat die gewend is elke ochtend te doen. Maar hun aanpak is totaal verschillend. De mens gooit sloten koffie als brandstof naar binnen om het jagen en racen bij te kunnen houden, zoals altijd. De natuur wordt in haar eigen unieke tempo wakker en laat zich niet opjutten. De natuur reageert in alle subtiliteit en hevigheid op zon en maan, zoals altijd.

Zijn wij dit verleerd te doen? Hebben wij er geen belang (meer) bij om de natuur te volgen? Dient het ons niet, of missen we het op zijn minst niet dan?

Ik mis het. En ik geloof dat ik niet de enige ben. We missen het wijze tempo van de natuur en ik geloof dat we het ritme van de natuur nodig hebben.

Keuze

Hoe volg je dit ritme dan? En vooral: hoe regel je je natuurritme zonder aansluiting te verliezen met kantoortijd, schooltijd, huiswerk, deadline, vergaderdata?

Tijd om elke dag een uur te mediteren hebben de meesten van ons niet. Het goede nieuws is: dat heb je ook niet nodig. Er is tijd genoeg beschikbaar, nu al.

Mijn meditatieleraar stelde mij ooit voor: mediteer in de rij bij de kassa. Mediteer bij het wachten op je trein. En dat deed ik. Ik ben stil gaan staan in volle aandacht op perrons, in de supermarkt, tijdens de afwas, onder de douche. Zijn advies is me nog altijd dierbaar.

Anders gezegd: het gaat er niet zozeer om waar je je tijd aan besteed, maar des te meer hoe je die tijd besteedt. Smijt je de vaat in het rek om er zo snel mogelijk van af te zijn, of let je op je ademhaling terwijl je ieder kopje en elk bord wegzet? Sta je vingertrommelend, fronsend, je smartphone checkend op de tram te wachten, of observeer van binnenuit je je voeten, je benen, je buik terwijl je wacht? Mijn ervaring is inmiddels, dat ik veel meer beleef als ik mijn bezigheden meditatief uitvoer. Ik heb meer contact met de mensen om me heen, met de dingen die ik doe, met de natuur. En het lijkt soms alsof ik meer tijd heb…

Tijd in overvloed, wanneer je die met aandacht beleeft.

Vaak genoeg kies ik voor de ongeduldige variant. Totdat ik me herinner hoe het anders kan. De spits, een vastlopende computer of trage printer: plotseling worden ze zegeningen in plaats van irritaties.

Wat denk je? De moeite waard?