Let your monkey do it

‘Let your monkey do it,’ adviseerde mijn doula* me, als voorbereiding op mijn bevalling. Laat je innerlijke aapje de oerkrachten aanwenden, en vergeet alles wat er in je mensenbrein zit. Je gedachten, je logica, je ratio, ze zullen je tot last zijn wanneer je een kind baart. Je kunt nooit bedenken hoe je zult bevallen, je hebt de krachten van de natuur nodig om je kind op de aarde te zetten. Let your monkey do it.
Nog vaak denk ik aan deze gouden opmerking. Niet alleen bij de bevalling heeft de wijsheid van het aapje me geholpen, maar ook in het moederschap komt het me goed van pas.
Wij mensen hebben namelijk in het ouderschap een collectief probleem. We doen net alsof we vossen zijn. Huh?

Vos, koe of aap?
Ja. Dat zit zo: er zijn in de zoogdierenwereld drie types ouderschap. Je kunt een koe zijn. Dan baar je je kalf, dat wel bij jou drinkt, maar verder zelfstandig de wereld inwandelt. Je kunt een vos zijn. Dan werp je een stel blinde hulpeloze jongen, die je een paar stevige maaltijden voorzet waar ze uren op kunnen teren, en verder laat je ze de hele dag of nacht met broertjes en zusjes in het hol achter om zelf te gaan jagen. Je kunt ook een aap zijn, die een jong baart en dat vervolgens dag en nacht bij zich draagt, om continu naar behoefte bij zich te laten drinken en slapen.
Wij mensen, je raadt het al, horen bij de apen.

Sinds we modern, geëmancipeerd en industrieel zijn gaan leven, past de aapjesstijl niet meer bij ons leefritme.

We gaan de hele dag uit werken en we slapen ‘s nachts graag het klokje rond. We zijn gaan leven als een vos. Dus welke oplossing hebben we gekozen? We proberen onze jongen aan een vossenleefstijl te laten wennen.
We leggen ons jong in een hol en verwachten dat het zich daar uren zoet houdt. We proberen de nachtvoedingen zo snel mogelijk te reduceren tot nul. Doorslapen noemen we dat. En de meeste mensenjonkies doen dat niet, tot grote frustratie van de ouders.
De buurvrouw, je collega en je schoonmoeder vragen belangstellend: ‘En, slaapt hij al door?’ Ondersteunend is deze vraag echter niet, want je voelt de druk, je voelt jezelf als ouder falen: nee, mijn kind slaapt nog niet door! Dat van doorslapen de eerste paar jaar geen sprake hoeft te zijn, vertelt niemand je. Of dat niet-doorslapen een stuk aangenamer wordt wanneer je je baby bij je in bed neemt, zodat je baby bij het wakker worden jouw geruststellende ademhaling hoort, je borst ruikt, en zich gewoon weer lekker omdraait en verder tukt.

Denk er de volgende nacht dat je wakker wordt maar eens aan: we zijn aapjes, geen vosjes.

En apenjonkies zitten vastgeplakt op hun mama. Apenjonkies sabbelen daarbij naar hartelust aan hun mama, en zo hoort het ook.

*doula ~ een heel coole vrouw die ervoor zorgt dat je tijdens je bevalling blijft vertrouwen: ‘ik kan het wèl.’

Geschreven voor Kiind, http://www.kiind.nl

Advertisements

Gelukkig ouderschap. Wat geluk doet voor jou èn je kinderen

Kinderen krijgen is het mooiste dat je kan overkomen. Ouderschap is de zwaarste baan ter wereld. Allebei waar, toch? Daarnaast wil je dat jij een goede ouder bent, dat je kinderen gelukkig zijn, en dan wil je zelf ook nog geluk proeven. Gaat dit samen? Een goede ouder kun je zijn op vele manieren. Volgens het boekje, volgens je idealen, alles keurig zoals het hoort, of als tegenreactie op je eigen kindertijd, verzin het maar.
De strategie die ik zelden hoor, is opvoeden vanuit je eigen plezier. Is het mogelijk om met je kinderen te genieten terwijl je opvoedt – en niet alleen in de ‘vrije tijd’ tussen de opvoedmomenten door? Terwijl jij in je eigen flow bent, dingen doet waar jij van houdt, je kinderen daar moeiteloos in mee gaan en nog gelukkig groot worden ook?

Geluktip 1
Gelukkig zijn is niet de afwezigheid van ongeluk, maar het opgaan in wat je doet. Ramen lappen, verplicht nummer? Het hoeft niet! Als je er een schoonmaakfeestje van maakt met je kinderen, kan het een dolle boel worden. Schuilt er misschien plezier in ‘saaie’ klussen? Kan haasten voor schooltijd ook een spannende wedstrijd worden?
Bovenstaand klinkt misschien logisch, maar ga eens na hoe vaak je verlangt naar ‘kinderbedtijd’, zodat je eindelijk een moment voor jezelf hebt. Opvoedtijd geldt niet als vrije tijd, zo lijkt de heersende ervaring te zijn.

Nadat kinderen generaties lang zijn grootgebracht om dienstbaar te zijn aan hun ouders, hun familie en het werk dat gedaan moest worden, hebben we nu de luxe om onze kinderen te geven wat hun hartje begeert. We geven hen zoveel mogelijk onze aandacht als we thuis zijn.

In feite zijn we nu dienstbaar geworden aan de kinderen.

Natuurlijk speelt mee dat de meesten van ons tweeverdieners zijn, waardoor de tijd met de kinderen kostbaar is geworden.

Vakantie, vrije tijd en persoonlijke ontwikkeling zijn tegenwoordig weliswaar gemeengoed geworden, dat betekent niet dat we automatisch experts zijn geworden in geluk of in genieten. Het idee dat plezier maken met je kinderen samen kan gaan met zelf genieten, en dat dit ook nog eens getuigt van goed opvoeden is nou niet bepaald vanzelfsprekend. We zorgen voor alle nuttige taken, van eten koken tot ruzies beslechten, rapporten bespreken en hun beeldscherm-uren reguleren. Of we hebben quality time met de kinderen. Dat houdt in dat we iets doen waar zij echt zin in hebben. Tot een vervullende combinatie van belangen komt het niet vaak.
Geluktip 2
‘Ik heb zoveel zin om weer aan yoga te beginnen,’ zucht een vriendin. ‘Maar waar vind ik de tijd om dat te doen?’
Hier is een ‘wild’ idee: doe yoga samen met je kinderen. Ieder op zijn eigen niveau. Internet voorziet in genoeg materiaal, speelse filmpjes en heldere uitleg, om moeiteloos wat gekke houdingen uit te proberen. Kinderen verzinnen algauw hun eigen work out, met veel spel en fantasie. Geen punt, zolang jij je tegelijkertijd kunt verdiepen in oefeningen die bij jou zelf passen. Kinderen genieten ervan om aandacht te krijgen, maar ze zijn er ook dol op om jou te zien stralen. Dat geeft een kind een heel basaal gevoel van rust en geborgenheid: ‘met mijn ouders is het goed’.

Als yoga niet je ding is: ga je weleens spelend tandenpoetsen? Hoe vaak lees je verhaaltjes voor waar jij zelf blij van wordt? Beluister je muziek uit jouw eigen collectie waar je kinderen ook graag naar luisteren?
Simpelweg gelukkig zijn: een utopie?
Waarom zou geluk onbereikbaar zijn? Ik wed dat iedereen wenst dat zijn/haar kinderen gelukkig worden. Waarom beginnen we dan niet met zelf gelukkig te zijn, zodat zij het van ons leren?
We zijn gewend om mondeling over te dragen wat we van belang vinden. Intussen wordt steeds meer bekend dat we sneller leren via ervaring dan via taal.

‘Wees niet bang dat je kinderen niet naar je luisteren. Wees bang dat ze altijd naar je kijken’

zegt de Amerikaanse schrijver Robert Fulghum dan ook terecht. Kinderen leren hoe je kunt leven door naar jou te kijken. Naar de keuze die je maakt, naar de manier waarop je praat, met je emoties omgaat, van je vrije tijd geniet. Dat zijn de ervaringen en vaardigheden die je kinderen opbouwen.
Opgroeien leer je dus vooral door goed naar je ouders te kijken en minder door naar ze te luisteren.

Goed, dit wetende, wat wil je je kinderen laten zien? Wil je dat ze gelukkig zijn? Wees dan zelf gelukkig.

 

Ouderschap. Het echte werk

Ik verlang naar tijd. Tijd om te werken, tijd om al die duizend belangrijke dingen te doen die het leven van me vraagt. Ik heb een – irritante – innerlijke criticus die feitelijk nooit tevreden met mij is. Deze criticus is nooit te beroerd om op te sommen waar ik tekort schiet. Zo memoreert hij: tijdens mijn zwangerschap had ik zeeën van tijd om me voor te bereiden op het moederschap, maar ik deed dat niet. Ik had tijd om lijnen uit te zetten en me te informeren over vormen van opvoeding. Toen had ik het veel te druk met ieder moment van zwanger zijn ervaren, om me ook nog bezig te houden met de onvoorstelbare toekomst. Mijn voornaamste werk bestond uit zitten en zijn. Ademen en zijn. Van het kind dat ik verwachtte, kon ik me simpelweg geen voorstelling maken. Ik kon niet over de grens van de geboorte heen kijken, laat staan kloeke ouderschapsplannen smeden. Ik leefde, zoals dat mooi heet, in het moment.
Nu ben ik moeder. En nu ben ik ook weer werkend mens geworden. De tijd ontbreekt me vaak om te doen wat ik wil doen, zowel thuis als in mijn werk. Zoals veel moeders leef ik in een voortdurende spagaat tussen meetellen in de maatschappij en er zijn voor mijn kind, met een eeuwig groeiende to do list boven mijn hoofd.

De tijd raast onverbiddelijk verder. Elke handeling gaat gedachten vooruit. Een kind vraagt om actie, actie. Een beetje mijmeren is er niet meer bij. Dan herinner ik me mijn zwangere tijd, waarin ik zoveel ruimte had om dingen te doen, terwijl ik de tijd benutte met “zijn”. En ineens valt het kwartje: dat was de beste voorbereiding op ouderschap, en de beste les voor het huidige moment: juist in de hectiek van het zorgen voor je kind heb je het meest aan gewoon “zijn”. Dat stille aanwezig zijn geeft meer rust en vervulling dan al het gejaag om in zaken te slagen. Laat ik, te midden van het werken, zorgen, spelen, verschonen en redderen, ook mijn aanwezigheid de aandacht geven. Ik ben niet een naamloos paar handen dat overal voor zorgt. Ik ben niet een anonieme mama die alles oplost. Ik ben ik, en dat geeft mijn kind vertrouwen in het leven. Er mogen zijn, precies hoe je bent. Dat heb ik mijn kind te leren: aanwezig zijn. Zodat hij zelf als volwassene zo vol vertrouwen kan blijven als hij nu als al kind is.

En die maatschappij waar ik zo gewichtig in wil zijn dan?, piept mijn innerlijke criticus. Ik wil toch geen uitgerangeerde huismoeder worden? Maar wacht eens even…
De maatschappij bestaat uit mensen. Volwassenen die kind zijn geweest, volwassenen die evenwichtiger in het leven staan wanneer zij als kind een solide basis meekregen. Dus mijn grootste maatschappelijke taak is gaande, nú, terwijl ik blokken opstapel en fruithapjes maak. Een kind liefdevol grootbrengen, om de samenleving te verrijken. Mijn criticus mag even op pauze. Want ik ben, net als zoveel ouders, fantastisch bezig, om het moment dat ik pure onverdeelde aandacht geef aan mijn kind. Goed voor mijn kind nu, en goed voor de toekomst.

2015/01/img_2356.jpg

Moederschap all consuming?

Moeder zijn en ook geliefde. Mannen en vrouwen die net ouders zijn geworden weten dat deze combinatie een moeilijke is. Mijn lief moet met lichte jaloezie aanzien hoe verliefd ik naar ons kindje kijk, met een aandacht die ik mijn lief in geen tijden heb geschonken. Moeder zijn en werknemer, collega, zzp-er. Al net zo taai. Kon een geslaagde tekst me voorheen een geslaagd gevoel geven, nu ben ik vooral enthousiast als ik mijn baby met succes in slaap heb gezongen. Moeder zijn èn nog iets anders – kun je eigenlijk wel iets zijn naast het moederschap?

Auteur Marie Darieussecq beschrijft in haar boek “de baby” hoe versnipperd haar vrije momenten zijn. Ze illustreert dit door haar teksten in brokjes te verdelen, gemarkeerd door asterisken telkens wanneer de baby haar aandacht vraagt tijdens het schrijven. Zo ongeveer elke zes regels verschijnt er een * in haar teksten. Veelzeggend. Ook vraagt zij zich af of je überhaupt wel schrijver kunt zijn als je ook moeder bent, of vervangt het een het ander?

Het moederschap is geen part time job. Het vraagt ALLES van je. Tegelijkertijd is onze maatschappij niet meer ingericht op full time moeders. Het is de bedoeling dat vrouwen hun werk vlot na de bevalling weer oppakken en als normaal functionerende wezens doorgaan. Is dit reëel?

Tijdens mijn zwangerschap meende ik van wel. Als doorgewinterde zzp-er vond ik dat ik onder alle omstandigheden mijn werk zou moeten kunnen uitvoeren. Nu, met een bijna half jaar oude baby in mijn leven, betwijfel ik het zeer. Babylief ligt terwijl ik dit schrijf voor mijn neus te spelen. Beentjes in de lucht, zacht voor zich uit brabbelend. Het ziet er idyllisch uit, maar schijn bedriegt. Een halve minuut gaat dit prima, en soms langer. Er zijn heel wat activiteiten die je in enkele minuten kunt ondernemen, je wordt er ook steeds vaardiger in. De diepte bereik je echter niet. Echt ‘in je werk duiken’ of je concentreren is er niet meer bij, en misschien nog belangrijker: je kunt met een kind om je heen nergens meer op rekenen. Werken tijdens dutjes zal de ene dag slagen en de volgende totaal niet. Een planning maken? Vergeet het maar. Op basis van geluk zul je korte momenten vinden.

Is dit erg? Ik denk van niet. Wat wel erg is, is dat we ervan uitgaan dat het leven zo soepel verder gaat na een omvattende  gebeurtenis als geboorte.

Als vrouw heb je daardoor, als je niet oppast, vrijwel continu het gevoel dat je niet voldoet, je werkt niet genoeg, en je moedert niet genoeg. De rust ontbreekt je om te werken, de rust ontbreekt je om je over te geven aan het moederschap. Wat ruimte hiervoor in de samenleving zou goed doen! Maar laat ik simpel beginnen, bij mezelf. Ik geef mezelf toestemming om er volledig te zijn voor mijn kind. En als het klopt in het ritme van mijn baby, sta ik mezelf toe om er volledig te zijn voor mijn werk. Welke vorm dot precies krijgt, is me nog een raadsel, maar de mindset geeft alvast meer ruimte. Alles combineren hoeft niet altijd.